آزمایشگاه تعاملی ریاضیات مهندسی

بخش ۴صفحات ۷۲ تا ۱۰۵ جزوهتسلط این فصل: 0%پیشرفت کل دوره: 0%

تبدیل فوریه و قضایای کاربردی آن (Fourier Transform Handbook)

جزوه جامع تبدیل فوریه مختلط، قضایای تقارن، انتقال، مدولاسیون، مقیاس، مشتق و انتگرال، کانولوشن، پارسوال، تبدیل‌های سینوسی/کسینوسی و حل معادلات PDE

معماری چیدمان:
بوم عریض شبیه‌سازی (Wide Canvas)
بخش ۴ ریاضی مهندسیصفحات ۷۲ تا ۱۰۵ جزوه دکتر طائری۱۶ جفت تبدیل استاندارد

جزوه جامع و شبیه‌ساز تحلیلی تبدیل فوریه و قضایای بنیادین

کامل‌ترین مرجع آموزشی تبدیل فوریه مختلط، قضایای تقارن و دوگانی، انتقال زمان و فرکانس، مدولاسیون، مقیاس، اصل عدم قطعیت هایزنبرگ-گابور، مشتق، کانولوشن، اتحاد پارسوال و حل معادلات PDE.

جدول مرجع جامع تبدیل فوریه (جدول ۱ جزوه - صفحه ۱۰۵)

آرشیو کامل ۱۶ جفت تبدیل فوریه با فرمول دقیق، خواص، کاربرد و انرژی پارسوال

دسته‌بندی:
1

پالس مستطیلی متقارن (Gate / Rect Function)

پایه‌ای و ناپیوسته
حوزه مکان / زمان f(x):
pa(x)={1∣x∣<a0∣x∣>ap_a(x) = \begin{cases} 1 & |x| < a \\ 0 & |x| > a \end{cases}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=2sin⁡(aα)α=2a sinc⁡(aαπ)F(\alpha) = \frac{2\sin(a\alpha)}{\alpha} = 2a\,\operatorname{sinc}\left(\frac{a\alpha}{\pi}\right)
مقدار DC: F(0)=2aF(0) = 2aروش: انتگرال مستقیم تعریف روی بازه $[-a, a]$ و ساده‌سازی به کمک فرمول اویلر
2

تابع برش فرکانسی سینک (Sinc Function)

قضیه تقارن و دوگانی
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=sin⁡(ax)xf(x) = \frac{\sin(ax)}{x}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)={π∣α∣<a0∣α∣>aF(\alpha) = \begin{cases} \pi & |\alpha| < a \\ 0 & |\alpha| > a \end{cases}
مقدار DC: F(0)=πF(0) = \piروش: اعمال مستقیم قضیه تقارن (Duality) روی تبدیل فوریه پالس مستطیلی
3

نمایی دوطرفه متقارن (Laplace Distribution)

پایه‌ای و پیوسته
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=e−a∣x∣f(x) = e^{-a|x|}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=2aa2+α2F(\alpha) = \frac{2a}{a^2 + \alpha^2}
مقدار DC: F(0)=2aF(0) = \frac{2}{a}روش: تجزیه به دو انتگرال روی $(-\infty, 0]$ و $[0, \infty)$ با خاصیت زوج بودن
4

تابع لورنتس / کوشی (Lorentzian Profile)

قضیه تقارن و دوگانی
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=1x2+a2f(x) = \frac{1}{x^2 + a^2}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=πae−a∣α∣F(\alpha) = \frac{\pi}{a} e^{-a|\alpha|}
مقدار DC: F(0)=πaF(0) = \frac{\pi}{a}روش: اعمال قضیه تقارن $\mathcal{F}[F(x)] = 2\pi f(-\alpha)$ روی نمایی دوطرفه
5

نمایی یک‌طرفه علّی (Causal Exponential)

توابع علّی و مختلط
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=e−axu(x)={e−axx≥00x<0f(x) = e^{-ax} u(x) = \begin{cases} e^{-ax} & x \ge 0 \\ 0 & x < 0 \end{cases}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=1a+iα=a−iαa2+α2F(\alpha) = \frac{1}{a + i\alpha} = \frac{a - i\alpha}{a^2 + \alpha^2}
مقدار DC: F(0)=1aF(0) = \frac{1}{a}روش: انتگرال‌گیری مستقیم روی نیم‌خط مثبت $[0, \infty)$
6

نمایی دوطرفه فرد (Sign Damped Exponential)

توابع فرد خالص
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=e−a∣x∣sgn⁡(x)={e−axx>0−eaxx<0f(x) = e^{-a|x|}\operatorname{sgn}(x) = \begin{cases} e^{-ax} & x > 0 \\ -e^{ax} & x < 0 \end{cases}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=−2iαa2+α2F(\alpha) = \frac{-2i\alpha}{a^2 + \alpha^2}
مقدار DC: F(0)=0F(0) = 0روش: انتگرال فوریه فرد خالص (بخش حقیقی صفر و بخش موهومی سینوسی)
7

تابع گاوسی (Gaussian Wavepacket / Heat Kernel)

خودمتشابه (Eigenfunction)
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=e−ax2f(x) = e^{-a x^2}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=πa e−α24aF(\alpha) = \sqrt{\frac{\pi}{a}}\,e^{-\frac{\alpha^2}{4a}}
مقدار DC: F(0)=πaF(0) = \sqrt{\frac{\pi}{a}}روش: تشکیل معادله دیفرانسیل مرتبه اول $F'(\alpha) + \frac{\alpha}{2a}F(\alpha) = 0$ و حل آن
8

پالس مثلثی متقارن (Triangle Pulse / Bartlett)

کانولوشن دو پالس
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)={1−∣x∣a∣x∣<a0∣x∣≥af(x) = \begin{cases} 1 - \frac{|x|}{a} & |x| < a \\ 0 & |x| \ge a \end{cases}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=a[sin⁡(aα/2)aα/2]2=2(1−cos⁡(aα))aα2F(\alpha) = a\left[\frac{\sin(a\alpha/2)}{a\alpha/2}\right]^2 = \frac{2(1 - \cos(a\alpha))}{a\alpha^2}
مقدار DC: F(0)=aF(0) = aروش: کانولوشن دو پالس مستطیلی با عرض $a$ یا انتگرال جز‌ءبه‌جزء مستقیم
9

ضرب مکان در نمایی دوطرفه (Frequency Derivative $x f(x)$)

قضیه مشتق فرکانس
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=xe−a∣x∣f(x) = x e^{-a|x|}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=−4iaα(a2+α2)2F(\alpha) = \frac{-4ia\alpha}{(a^2 + \alpha^2)^2}
مقدار DC: F(0)=0F(0) = 0روش: اعمال قضیه مشتق فرکانس $\mathcal{F}[x f(x)] = i\frac{d}{d\alpha}F(\alpha)$ روی نمایی دوطرفه
10

ضرب مکان توان دو در نمایی دوطرفه ($x^2 f(x)$)

قضیه مشتق فرکانس
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=x2e−a∣x∣f(x) = x^2 e^{-a|x|}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=4a(3α2−a2)(a2+α2)3F(\alpha) = \frac{4a(3\alpha^2 - a^2)}{(a^2 + \alpha^2)^3}
مقدار DC: F(0)=4a3F(0) = \frac{4}{a^3}روش: دو بار اعمال قضیه مشتق فرکانس $\mathcal{F}[x^2 f(x)] = -\frac{d^2}{d\alpha^2}F(\alpha)$
11

مدولاسیون کسینوسی نمایی (Cosine Modulation)

مدولاسیون و شیفت فرکانسی
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=e−a∣x∣cos⁡(ω0x)f(x) = e^{-a|x|}\cos(\omega_0 x)
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=aa2+(α−ω0)2+aa2+(α+ω0)2F(\alpha) = \frac{a}{a^2 + (\alpha - \omega_0)^2} + \frac{a}{a^2 + (\alpha + \omega_0)^2}
مقدار DC: F(0)=2aa2+ω02F(0) = \frac{2a}{a^2 + \omega_0^2}روش: قضیه مدولاسیون فرکانس $\mathcal{F}[f(x)\cos(\omega_0 x)] = \frac{1}{2}[F(\alpha-\omega_0) + F(\alpha+\omega_0)]$
12

مدولاسیون سینوسی نمایی (Sine Modulation)

مدولاسیون و شیفت فرکانسی
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=e−a∣x∣sin⁡(ω0x)f(x) = e^{-a|x|}\sin(\omega_0 x)
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=iaa2+(α+ω0)2−iaa2+(α−ω0)2F(\alpha) = \frac{ia}{a^2 + (\alpha + \omega_0)^2} - \frac{ia}{a^2 + (\alpha - \omega_0)^2}
مقدار DC: F(0)=0F(0) = 0روش: قضیه مدولاسیون فرکانس با استفاده از فرمول اویلر برای سینوس $\sin(\omega_0 x) = \frac{e^{i\omega_0 x} - e^{-i\omega_0 x}}{2i}$
13

تابع ضرب مکان در گاوسی ($x e^{-ax^2}$)

قضیه مشتق فرکانس
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=xe−ax2f(x) = x e^{-a x^2}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=−iα2aπa e−α24aF(\alpha) = \frac{-i\alpha}{2a}\sqrt{\frac{\pi}{a}}\,e^{-\frac{\alpha^2}{4a}}
مقدار DC: F(0)=0F(0) = 0روش: اعمال قضیه مشتق فرکانس $\mathcal{F}[x e^{-ax^2}] = i\frac{d}{d\alpha}\left[\sqrt{\frac{\pi}{a}}e^{-\frac{\alpha^2}{4a}}\right]$
14

کانولوشن دو تابع نمایی ($(e^{-a|x|} * e^{-a|x|})$)

قضیه کانولوشن زمان
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=1+a∣x∣ae−a∣x∣f(x) = \frac{1 + a|x|}{a} e^{-a|x|}
تبدیل فوریه F(α):
F(α)=[2aa2+α2]2=4a2(a2+α2)2F(\alpha) = \left[\frac{2a}{a^2 + \alpha^2}\right]^2 = \frac{4a^2}{(a^2 + \alpha^2)^2}
مقدار DC: F(0)=4a2F(0) = \frac{4}{a^2}روش: قضیه کانولوشن $\mathcal{F}[f * g] = F(\alpha)G(\alpha)$ و تبدیل معکوس فوریه
15

تبدیل فوریه کسینوسی نمایی یک‌طرفه ($\mathcal{F}_c[e^{-ax}]$)

تبدیل‌های سینوسی و کسینوسی
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=e−axf(x) = e^{-ax}
تبدیل فوریه F(α):
Fc(α)=2π∫0∞e−axcos⁡(αx)dx=2πaa2+α2F_c(\alpha) = \sqrt{\frac{2}{\pi}} \int_0^\infty e^{-ax}\cos(\alpha x) dx = \sqrt{\frac{2}{\pi}} \frac{a}{a^2 + \alpha^2}
مقدار DC: Fc(0)=2π1aF_c(0) = \sqrt{\frac{2}{\pi}}\frac{1}{a}روش: انتگرال کسینوسی استاندارد نیم‌خط و فرمول تبدیل معکوس $f(x) = \sqrt{\frac{2}{\pi}}\int_0^\infty F_c(\alpha)\cos(\alpha x)d\alpha$
16

تبدیل فوریه سینوسی نمایی یک‌طرفه ($\mathcal{F}_s[e^{-ax}]$)

تبدیل‌های سینوسی و کسینوسی
حوزه مکان / زمان f(x):
f(x)=e−axf(x) = e^{-ax}
تبدیل فوریه F(α):
Fs(α)=2π∫0∞e−axsin⁡(αx)dx=2παa2+α2F_s(\alpha) = \sqrt{\frac{2}{\pi}} \int_0^\infty e^{-ax}\sin(\alpha x) dx = \sqrt{\frac{2}{\pi}} \frac{\alpha}{a^2 + \alpha^2}
مقدار DC: Fs(0)=0F_s(0) = 0روش: انتگرال سینوسی استاندارد نیم‌خط و فرمول تبدیل معکوس $f(x) = \sqrt{\frac{2}{\pi}}\int_0^\infty F_s(\alpha)\sin(\alpha x)d\alpha$
جزئیات تحلیلی جفت انتخابی

پالس مستطیلی متقارن (Gate / Rect Function)

ضابطه در حوزه مکان f(x):
pa(x)={1∣x∣<a0∣x∣>ap_a(x) = \begin{cases} 1 & |x| < a \\ 0 & |x| > a \end{cases}
شرط پارامتر: a>0a > 0
تبدیل فوریه در حوزه فرکانس F(α):
F(α)=2sin⁡(aα)α=2a sinc⁡(aαπ)F(\alpha) = \frac{2\sin(a\alpha)}{\alpha} = 2a\,\operatorname{sinc}\left(\frac{a\alpha}{\pi}\right)
مقدار در مبدأ فرکانس (مساحت کل):
F(0)=2aF(0) = 2a
اتحاد انرژی پارسوال:
∫−∞∞∣f(x)∣2dx=2a\int_{-\infty}^{\infty} |f(x)|^2 dx = 2a
روش اثبات و استخراج:

انتگرال مستقیم تعریف روی بازه $[-a, a]$ و ساده‌سازی به کمک فرمول اویلر

کاربرد عملی در مهندسی:

پالس کلیدزنی در مدارهای دیجیتال، پنجره‌بندی زمانی و ایجاد پدیده گیبس در فیلترهای ایده‌آل

موتور حل تشریحی و گام‌به‌گام معادلات (تبدیل فوریه و قضایای کاربردی آن (Fourier Transform Handbook))

تمامی مراحل انتگرال‌گیری جزء به جزء، جایگذاری حدود و ساده‌سازی‌های مثلثاتی به صورت کامل و استاندارد نمایش داده شده‌اند

صورت مسئله (مثال‌های ۱۸ و ۲۴ جزوه (صفحات ۶۰ و ۷۳)):
نمایش گام 4 از 4

الف) تبدیل فوریه پالس مستطیلی متقارن pa(x)={1∣x∣<a0∣x∣>ap_a(x) = \begin{cases} 1 & |x| < a \\ 0 & |x| > a \end{cases} (a>0a > 0) را با باز کردن کامل انتگرال محاسبه کنید. ب) با استفاده از قضیه تقارن، تبدیل فوریه تابع سینک g(x)=sin⁡(ax)xg(x) = \frac{\sin(ax)}{x} را تعیین کنید. ج) با اعمال قضیه معکوس فوریه، مقدار انتگرال ناسره دیریکله ∫−∞∞sin⁡αα dα\int_{-\infty}^{\infty} \frac{\sin\alpha}{\alpha}\,d\alpha را استخراج نمایید.

pa(x)={1∣x∣<a0∣x∣>a  ⟹  Find F[pa(x)]  ,  F[sin⁡(ax)x]  ,  ∫−∞∞sin⁡αα dαp_a(x) = \begin{cases} 1 & |x| < a \\ 0 & |x| > a \end{cases} \implies \text{Find } \mathcal{F}[p_a(x)] \; , \; \mathcal{F}\left[\frac{\sin(ax)}{x}\right] \; , \; \int_{-\infty}^{\infty} \frac{\sin\alpha}{\alpha}\,d\alpha
1

گام ۱: نوشتن انتگرال تعریف تبدیل فوریه پالس مستطیلی

چون تابع فقط در بازه [−a,a][-a, a] غیرصفر و برابر ۱ است، حدود انتگرال به [−a,a][-a, a] محدود می‌شود:

F(α)=∫−∞∞pa(t) e−iαt dt=∫−aa1⋅e−iαt dtF(\alpha) = \int_{-\infty}^{\infty} p_a(t)\,e^{-i\alpha t}\,dt = \int_{-a}^{a} 1 \cdot e^{-i\alpha t}\,dt
2

گام ۲: محاسبه پادمشتق نمایی و تبدیل به فرم سینوسی

پادمشتق e−iαte^{-i\alpha t} برابر e−iαt−iα\frac{e^{-i\alpha t}}{-i\alpha} است. با قرار دادن کران‌ها داریم:

F(α)=[e−iαt−iα]−aa=e−iaα−eiaα−iα=eiaα−e−iaαiα=2isin⁡(aα)iα=2sin⁡(aα)αF(\alpha) = \left[ \frac{e^{-i\alpha t}}{-i\alpha} \right]_{-a}^{a} = \frac{e^{-i a\alpha} - e^{i a\alpha}}{-i\alpha} = \frac{e^{ia\alpha} - e^{-ia\alpha}}{i\alpha} = \frac{2i\sin(a\alpha)}{i\alpha} = \frac{2\sin(a\alpha)}{\alpha}
در α=0\alpha = 0 با قاعده هوپیتال داریم F(0)=2aF(0) = 2a که دقیقاً برابر مساحت مستطیل به عرض 2a2a و ارتفاع ۱ است.
3

گام ۳: اعمال قضیه تقارن برای تبدیل فوریه تابع سینک

طبق قضیه تقارن F[f(x)]=F(α)  ⟹  F[F(x)]=2πf(−α)\mathcal{F}[f(x)] = F(\alpha) \implies \mathcal{F}[F(x)] = 2\pi f(-\alpha). در اینجا F(x)=2sin⁡(ax)xF(x) = \frac{2\sin(ax)}{x} و f(x)=pa(x)f(x) = p_a(x) زوج است (pa(−α)=pa(α)p_a(-\alpha) = p_a(\alpha)). بنابراین:

F[2sin⁡(ax)x]=2πpa(α)  ⟹  2 F[sin⁡(ax)x]=2πpa(α)  ⟹  F[sin⁡(ax)x]=πpa(α)={π∣α∣<a0∣α∣>a\mathcal{F}\left[ \frac{2\sin(ax)}{x} \right] = 2\pi p_a(\alpha) \implies 2\,\mathcal{F}\left[ \frac{\sin(ax)}{x} \right] = 2\pi p_a(\alpha) \implies \mathcal{F}\left[ \frac{\sin(ax)}{x} \right] = \pi p_a(\alpha) = \begin{cases} \pi & |\alpha| < a \\ 0 & |\alpha| > a \end{cases}
4

گام ۴: اعمال فرمول تبدیل معکوس در x=0x=0 برای محاسبه انتگرال دیریکله

طبق فرمول معکوس f(x)=12π∫−∞∞F(α)eiαxdαf(x) = \frac{1}{2\pi}\int_{-\infty}^{\infty} F(\alpha) e^{i\alpha x} d\alpha، برای پالس مستطیلی با a=1a=1 در مبدأ پیوستگی x=0x=0 داریم f(0)=1f(0) = 1:

f(0)=12π∫−∞∞2sin⁡ααei0dα=1  ⟹  1π∫−∞∞sin⁡αα dα=1  ⟹  ∫−∞∞sin⁡αα dα=πf(0) = \frac{1}{2\pi} \int_{-\infty}^{\infty} \frac{2\sin\alpha}{\alpha} e^{i 0} d\alpha = 1 \implies \frac{1}{\pi} \int_{-\infty}^{\infty} \frac{\sin\alpha}{\alpha}\,d\alpha = 1 \implies \int_{-\infty}^{\infty} \frac{\sin\alpha}{\alpha}\,d\alpha = \pi
جواب نهایی استخراج‌شده:
F[pa(x)]=2sin⁡(aα)α  ,  F[sin⁡(ax)x]={π∣α∣<a0∣α∣>a  ,  ∫−∞∞sin⁡αα dα=π\mathcal{F}[p_a(x)] = \frac{2\sin(a\alpha)}{\alpha} \; , \; \mathcal{F}\left[\frac{\sin(ax)}{x}\right] = \begin{cases} \pi & |\alpha| < a \\ 0 & |\alpha| > a \end{cases} \; , \; \int_{-\infty}^{\infty} \frac{\sin\alpha}{\alpha}\,d\alpha = \pi
درس‌نامه و روابط مرجع بخش ۴ (جزوه ریاضیات مهندسی):

درس‌نامه: ۱. گذار از انتگرال به تبدیل فوریه مختلط، فرمول معکوس و طیف اندازه و فاز

صفحات ۷۲ تا ۷۵

تبدیل فوریه شکل نمایی فشرده و جبری انتگرال فوریه است که سیگنال‌های نامتناوب f(x)∈L1(R)f(x) \in L^1(\mathbb{R}) را به حوزه فرکانس پیوسته α\alpha نگاشت می‌دهد. با استفاده از فرمول اویلر e−iαt=cos⁡(αt)−isin⁡(αt)e^{-i\alpha t} = \cos(\alpha t) - i\sin(\alpha t)، تابع حقیقی به طیف مختلط F(α)=∣F(α)∣eiθ(α)F(\alpha) = |F(\alpha)|e^{i\theta(\alpha)} با طیف دامنه زوج و طیف فاز فرد تبدیل می‌شود.

متن تشریحی درس‌نامه (منطق ریاضی و فیزیکی):

تبدیل فوریه مختلط تکامل‌یافته‌ترین و متداول‌ترین ابزار آنالیز فرکانسی در علوم مهندسی است. با بهره‌گیری از فرمول اویلر e−iαx=cos⁡(αx)−isin⁡(αx)e^{-i\alpha x} = \cos(\alpha x) - i\sin(\alpha x)، دو مؤلفه کسینوسی و سینوسی در یک عبارت مختلط واحد ادغام می‌شوند: F{f(x)}=F(α)=∫−∞∞f(x)e−iαxdx\mathcal{F}\{f(x)\} = F(\alpha) = \int_{-\infty}^\infty f(x)e^{-i\alpha x}dx.

تابع F(α)F(\alpha) یک تابع مختلط از متغیر فرکانسی α\alpha است که می‌توان آن را به صورت اندازه و فاز نوشت: F(α)=∣F(α)∣eiθ(α)F(\alpha) = |F(\alpha)|e^{i\theta(\alpha)}. اندازه ∣F(α)∣|F(\alpha)| را «طیف دامنه» (Amplitude Spectrum) و زاویه θ(α)=arg⁡F(α)\theta(\alpha) = \arg F(\alpha) را «طیف فاز» (Phase Spectrum) سیگنال می‌نامند.

فرمول بازسازی معکوس تبدیل فوریه به صورت زیر است: F−1{F(α)}=f(x)=12π∫−∞∞F(α)eiαxdα\mathcal{F}^{-1}\{F(\alpha)\} = f(x) = \frac{1}{2\pi}\int_{-\infty}^\infty F(\alpha)e^{i\alpha x}d\alpha. توجه نمایید که علامت توان نمایی در تبدیل مستقیم منفی (−iαx-i\alpha x) و در تبدیل معکوس مثبت (+iαx+i\alpha x) است و ضریب 12π\frac{1}{2\pi} در فرمول معکوس جبران انتگرال‌گیری در کل پهنای باند فرکانسی را بر عهده دارد.

دام‌های تستی و خطاهای رایج در آزمون‌ها:
اشتباه در علامت توان تابع نمایی: تبدیل مستقیم دارای توان منفی −iαx-i\alpha x و معکوس دارای توان مثبت +iαx+i\alpha x است.
فراموش کردن ضریب 12π\frac{1}{2\pi} در تبدیل معکوس: در صورت فراموشی این ضریب، دامنه سیگنال بازیابی‌شده 2π2\pi برابر بزرگ‌تر از واقعیت خواهد بود.
کاربردهای مهندسی و صنعتی در دنیای واقعی:
طراحی آنتن‌های مخابراتی: الگوی تشعشع میدان دور آنتن دقیقاً برابر با تبدیل فوریه دوبعدی توزیع جریان روی دهانه آنتن است.
سیستم‌های تصویربرداری تشدید مغناطیسی پزشکی (MRI) که مستقیماً در حوزه فرکانس (K-space) داده‌برداری می‌کنند و با تبدیل فوریه معکوس تصویر بدن را می‌سازند.
مفاهیم کلیدی و اصول تحلیلی:
اگر f(x)f(x) تابعی حقیقی باشد، F(−α)=F(α)‾F(-\alpha) = \overline{F(\alpha)} است (تقارن هرمیتی)؛ بنابراین اندازه ∣F(α)∣|F(\alpha)| همواره تابعی زوج و فاز θ(α)\theta(\alpha) همواره تابعی فرد است.
در نقاط ناپیوستگی جهشی، تبدیل معکوس فوریه دقیقاً به مقدار میانگین جهش دیریکله f(x+)+f(x−)2\frac{f(x^+) + f(x^-)}{2} همگرا می‌شود.
روابط و فرمول‌های مرجع (صفحات ۷۲ تا ۷۵):
تعریف مستقیم تبدیل فوریه (منطبق با قرارداد استاندارد مهندسی جزوه دکتر طائری)
F(α)=F[f(x)]=∫−∞∞f(t) e−iαt dt(α∈R)F(\alpha) = \mathcal{F}\big[f(x)\big] = \int_{-\infty}^{\infty} f(t)\,e^{-i\alpha t}\,dt \quad (\alpha \in \mathbb{R})

شرط وجود تبدیل: تابع f(x)f(x) باید بر کل خط حقیقی انتگرال‌پذیر مطلق باشد: ∫−∞∞∣f(x)∣ dx<∞\int_{-\infty}^{\infty} |f(x)|\,dx < \infty.

فرمول تبدیل فوریه معکوس (Inverse Fourier Transform)
f(x)=F−1[F(α)]=12π∫−∞∞F(α) eiαx dαf(x) = \mathcal{F}^{-1}\big[F(\alpha)\big] = \frac{1}{2\pi} \int_{-\infty}^{\infty} F(\alpha)\,e^{i\alpha x}\,d\alpha

دقت کنید که در قرارداد مرجع جزوه، ضریب نرمال‌سازی 12π\frac{1}{2\pi} در انتگرال معکوس قرار داده شده و توان نمایی تبدیل مستقیم −iαt-i\alpha t است.

ارتباط تبدیل فوریه با ضرایب انتگرال فوریه حقیقی A(α)A(\alpha) و B(α)B(\alpha)
F(α)=π[A(α)−iB(α)]  ⟺  A(α)=1πRe⁡F(α),B(α)=−1πIm⁡F(α)F(\alpha) = \pi \big[ A(\alpha) - i B(\alpha) \big] \iff A(\alpha) = \frac{1}{\pi} \operatorname{Re} F(\alpha) \quad , \quad B(\alpha) = -\frac{1}{\pi} \operatorname{Im} F(\alpha)
مقدار تبدیل در فرکانس صفر (DC Component)
F(0)=∫−∞∞f(t) dt=مساحت جبری کل زیر نمودار تابع در حوزه مکانF(0) = \int_{-\infty}^{\infty} f(t)\,dt = \text{مساحت جبری کل زیر نمودار تابع در حوزه مکان}

خودآزمایی مفهومی و امتحانی (بخش ۴)

درک خود از مفاهیم این بخش را با پاسخ به پرسش‌های استاندارد کارشناسی مهندسی بسنجید

پرسش 1:

اگر تبدیل فوریه تابع f(x)f(x) برابر F(α)F(\alpha) باشد، تبدیل فوریه تابع f(x−3)f(x - 3) کدام است؟

پرسش 2:

در حل یک معادله دیفرانسیل با مشتقات جزئی روی نیم‌خط x>0x > 0، اگر شرط مرزی به صورت مشتق در مبدأ ux(0,t)u_x(0, t) داده شده باشد، کدام تبدیل فوریه مناسب‌تر است؟

پرسش 3:

طبق قضیه کانولوشن زمان، تبدیل فوریه حاصل کانولوشن دو تابع F{(f∗g)(x)}\mathcal{F}\{(f * g)(x)\} برابر کدام گزینه است؟

پرسش 4:

اگر تبدیل فوریه f(x)=e−∣x∣f(x) = e^{-|x|} برابر F(α)=21+α2F(\alpha) = \frac{2}{1+\alpha^2} باشد، طبق قضیه تقارن تبدیل فوریه g(x)=11+x2g(x) = \frac{1}{1+x^2} برابر کدام است؟

پرسش 5:

تبدیل فوریه تابع h(x)=xe−2x2h(x) = x e^{-2x^2} با کدام فرمول زیر برابر است؟

پرسش 6:

کدام گزینه درباره تبدیل فوریه تابع دلتای دیراک δ(x)\delta(x) و تابع پله هویساید u(x)u(x) صحیح است؟